فیلم The Last Viking 2025

آندرس توماس ینسن فیلم نمی‌سازد؛ او دستگاه‌هایی انفجاری، دقیقاً مهندسی‌شده و ناپایدار از نظر لحن می‌سازد که در لباسِ مطالعهٔ شخصیت‌ها پنهان‌اند. «آخرین وایکینگ» هم از این قاعده مستثنی نیست؛ فیلمی که هم بازگشتی موفق به فرم آشنای کارگردان است و هم تعمیق وسواس‌های منحصربه‌فردِ او. این اثر درهم‌آمیزی بی‌نقصی از درام ضربه‌زننده و کمدی آبسورد ارائه می‌دهد و نتیجه کاری است به‌سانِ اثری که...

آندرس توماس ینسن فیلم نمی‌سازد؛ او دستگاه‌هایی انفجاری، دقیقاً مهندسی‌شده و ناپایدار از نظر لحن می‌سازد که در لباسِ مطالعهٔ شخصیت‌ها پنهان‌اند. «آخرین وایکینگ» هم از این قاعده مستثنی نیست؛ فیلمی که هم بازگشتی موفق به فرم آشنای کارگردان است و هم تعمیق وسواس‌های منحصربه‌فردِ او. این اثر درهم‌آمیزی بی‌نقصی از درام ضربه‌زننده و کمدی آبسورد ارائه می‌دهد و نتیجه کاری است به‌سانِ اثری که هم از نظر احساسی تأثیرگذار است و هم به شکلی غیرمنتظره خنده‌دار. هستهٔ مرکزی «آخرین وایکینگ» موضوعِ پدر و مشکلاتِ ناشی از زخم‌های دوران کودکی است—تمی که ینسن قبلاً هم کاوش کرده، اما این‌جا با صراحتی بی‌پرده عرضه می‌شود. عناصر ابسورد در دنیای واقعی تشدید می‌شوند وقتی آنکر (نیکلای لی کاس) که تازه از زندان به‌خاطر سرقت آزاد شده، با برادرش مانفرد (مادس میکلسن) دیدار می‌کند؛ برادری که مأمور پنهان‌کردن دزدی بوده اما حالا از اختلال هویت تجزیه‌ای (DID) رنج می‌برد. پیوند پاره‌پاره، سمی و درعین‌حال بی‌چون‌وچرای آن‌ها، قلب زخمی فیلم است. قابلیت کلاسیک ینسن این‌جا به کمال رسیده: فیلم در جهانی عمل می‌کند اندکی کج‌تر از جهان ما، جایی که تراژدی انسانی عمیق با مسخرگی محض برخورد می‌کند. لحظه‌ای درگیرِ زخم‌های بنیادینِ غفلت دوران کودکی هستید و در لحظه‌ای دیگر شاهد خیال‌پردازی وایکینگیِ اِستِو-موشن یا اختلاف خانوادگی عجیبِ مربوط به سلاح‌های باستانی هستید. همین تعادل‌سازی، ضربهٔ هنری ینسن است. ینسن این آشوب درونی را به‌شکلی درخشان از طریق یک افسانهٔ وایکینگیِ انیمیشنی بیرون‌ریزی می‌کند که در سرتاسر روایت تنیده شده است. این بخش صرفاً زینت نیست؛ بلکه روان پسر در قالبِ اسطوره بازنمایی می‌شود. حماسهٔ کارتونی قهرمانان و هیولاها تبدیل به استعاره‌ای تراژیک و مستقیم برای اشتیاق او به داشتن پدری بی‌باک و مبارزه‌اش با ترس‌های ریشه‌دار می‌شود. تقابلِ فانتزیِ قهرمانانهٔ افسانه با واقعیتِ تلخِ شخصیت‌ها، پرداختِ احساسیِ فیلم را تأثیرگذارتر می‌سازد. این افسانه در یکی از زیرپلات‌های تأثرانگیز فیلم به‌صورت ملموس تحقق می‌یابد: رابطهٔ میان مرد «زشت» و همسرِ زیبا. آن زوج عجیب—مردی سوخته و زنِ زیبا—به تجسم زندهٔ افسانه بدل می‌شوند. در ابتدا رابطهٔ آن‌ها نامتوازن و تقریباً خودِ آفین بوده و بر تضاد و ارزش‌های ظاهری مبتنی به‌نظر می‌رسد. اما زمانی که زیباییِ زن از بین می‌رود، پیوندشان فرو نمی‌پاشد؛ بلکه شفاف‌تر می‌شود. وقتی اوهام زدوده می‌شود، رابطه قوی‌تر، برابرتر و بی‌پرده‌تر می‌گردد. به‌زبان استعاره‌ای، آن‌ها وارد منطقِ افسانهٔ انیمیشنی می‌شوند: تنها وقتی وعدهٔ افسانه‌ایِ زیبایی نابود شود، چیزی واقعی می‌تواند باقی بماند. نکتهٔ نابغه‌آمیز دیگر این است که ینسن لایهٔ دیگری از عمقِ معنایی و لذت را با رها کردن گروهی از بیماران روانی عجیب و غریب در مسیر قهرمانان فیلم اضافه می‌کند. این «دیوانه‌ها»، هر یک به‌شکل دلپذیری از بند پریدگی دارند، مانند آینه‌ای کج و تحریف‌شده عمل می‌کنند که وسواس‌های شخصیت‌های اصلی را بازتاب می‌دهد. فرارِ آشفتهٔ آن‌ها کمدی بی‌پروایی ایجاد می‌کند و هم‌زمان زیرکانه می‌پرسد: واقعاً چه کسی بدتر با زندگی کنار آمده است؟ طبیعتاً، کار ینسن بدون خشونت ناگهانی و خشن—هم بازدارنده و هم زننده—و دیالوگ‌هایی که به اندازهٔ هر تبر تیزند، پیش نمی‌رود. «آخرین وایکینگ» اثری است پیروز؛ کاوشی عمیق در شکستِ پدری و ترس‌های به ارث رسیده که در پیرایه‌ای از دیوانگی، خون و ابسورد بسته‌بندی شده—چیزی که فقط آندرس توماس ینسن از عهدهٔ آن برمی‌آید. افسانهٔ انیمیشنی اثر را از درامی برجسته به اسطوره‌ای مدرن ارتقا می‌دهد؛ فیلمی کوبنده و فراموش‌نشدنی دربارهٔ هیولاهایی که به ارث می‌بریم و قهرمانانی که باید برای شکست‌شان به‌وجود آییم.