فیلم Creep 2014

«کِریپ» (Creep) که آزاردهنده و ذهن‌پیچ‌کن است، با حال‌وهوای هوس‌آلود و هوشمندانه‌اش تماشاگر را می‌لرزاند؛ بنابراین چرا نتواند انتظارات از هذیان‌های تسخیرکننده و توهم‌زای خود را برآورده کند؟ به‌هرحال، «کِریپ» محصول تیمی است که پیش‌تر در فیلم‌های ترس‌آفرینی مثل «فعالیت فراطبیعی» و «پاکسازی» اضطراب و هیجان‌های ناخوشایندی به مخاطب داده‌اند. گرچه ژانر فیلم‌های فوتیجِ یافته (found footage) حالا تا حدی اجباری شده است، اما در...

«کِریپ» (Creep) که آزاردهنده و ذهن‌پیچ‌کن است، با حال‌وهوای هوس‌آلود و هوشمندانه‌اش تماشاگر را می‌لرزاند؛ بنابراین چرا نتواند انتظارات از هذیان‌های تسخیرکننده و توهم‌زای خود را برآورده کند؟ به‌هرحال، «کِریپ» محصول تیمی است که پیش‌تر در فیلم‌های ترس‌آفرینی مثل «فعالیت فراطبیعی» و «پاکسازی» اضطراب و هیجان‌های ناخوشایندی به مخاطب داده‌اند. گرچه ژانر فیلم‌های فوتیجِ یافته (found footage) حالا تا حدی اجباری شده است، اما در برخی موقعیت‌ها می‌توان تفاوتی شیطنت‌آمیز و تازگیِ معوج احساس کرد؛ فیلم‌هایی مانند «کِریپ» با لذت تحقیرآمیزی تماشاگر را به خود جلب می‌کنند. وقتی فیلمی ترکیبی نامنظم از آشوب و کمدی را به‌نمایش می‌گذارد و در عین نابسامانی همچنان در مسیر ایجاد وحشت باقی می‌ماند، آثاری مثل «کِریپ» می‌توانند در بازآفرینی اندکِ این قالبِ متداول ادعاهای مشروعی داشته باشند. بخشی از جذابیت لذت‌بخش «کِریپ» در تخیلات شیطانی و سرکشِ سازندگان نهفته است: کارگردان و یکی از نویسندگان پاتریک بریس (که اینجا نخستین فیلم بلندش را ساخته)، نویسنده و بازیگر مارک دوپلس و تهیه‌کننده‌ای چون جیسون بلوم. این ذهن‌های تیره باهوشانه، «کِریپ» را پر از طنز سیاه کرده‌اند؛ افسانه‌ای که با افتخار توانِ مستقل و کم‌هزینه‌اش را نشان می‌دهد و با جسارت و هراس‌های ناب، اثر را جلو می‌برد. آرون (پاتریک بریس)، فیلم‌بردار بیکار، وقتی به یک آگهی در وب پاسخ می‌دهد و مأموریتی محرمانه در صنعت فیلم را می‌پذیرد، بی‌خبر خود را در برابر بررسی‌ها و کنجکاوی‌های آینده می‌یابد. او به کلبه‌ای دورافتاده در کوهستان می‌رود تا با یوزف (مارک دوپلس) دیدار کند. یوزف، که از وضعیت جسمی‌اش با اشاره به بیماری و احتمال سرطان سخن می‌گوید، می‌خواهد برای فرزند نوزادش دفترچه خاطرات ویدیویی درست کند و آرون را برای ضبط این کار فراخوانده است. در ظاهر عملِ یوزف از سر احساسات به‌نظر می‌رسد و آرون باید با دقت و حوصله برخورد کند، نه؟ ابتدا کار آرون ساده و بی‌خطر به‌نظر می‌رسد: او لحظات صمیمی و گفت‌وگوهای یوزف را برای آیندگان ضبط می‌کند. دو مرد حتی اندکی به هم نزدیک می‌شوند و در میان کوهستان، کار و خوش‌گذرانی مختصری با هم درمی‌آمیزند. اما کم‌کم یوزف رویِ واقعی‌اش را نشان می‌دهد؛ مصاحبه‌هایش شدید و بی‌ثبات می‌شود و حال‌وهوای تیره‌اش با تهدیدی آهسته نوسان می‌یابد. بنابراین طبیعی است که آرون از رفتار ویدیوشدهٔ این همراهِ ترسناک خسته و دلواپس شود. کشف رازهایی تاریک از گذشتهٔ آشفتهٔ یوزف نیز کار را بدتر می‌کند. درنهایت، این سؤال مطرح می‌شود که توهمات یوزف تا چه حد در دیدگاه آرون اثر می‌گذارد؟ لحظات تکان‌دهندهٔ «کِریپ» هدف خود را به‌خوبی محقق می‌کنند، به‌ویژه وقتی بازی موش‌وگربه‌ای و کشمکشِ تنش‌زا در قالب تولیدی کم‌هزینه و پُر از واکنش‌های ناگهانی رخ می‌دهد؛ فیلم خوشبختانه با فشردگیِ حساب‌شده‌ای سروکار دارد و با نیشخندهایی خارج از چارچوب، مجموعه‌ای از پرش‌های ترسناک و ناخوش‌آیند را ارائه می‌دهد. دو مرد درگیرِ داستان یکی با شک و پارانویا و دیگری در چنگال روان‌پریشی قرار دارد؛ خصومت پیوستهٔ یوزف نسبت به آرون، آزاردهنده و ترسناک است و با شوکی بی‌حس‌کننده در ذهن می‌ماند. به‌جاست که زاویهٔ ترسِ فوتیجِ یافته، بر تقابل روان‌شناختی میان آرونِ دفاعی و یوزفِ دیوانه غالب نمی‌شود. اگر نکته‌ای برجسته باشد، «کِریپ» توانسته است از تبدیل شدن ژانرِ فوتیج به یک ترفندِ صرفِ خشن بگریزد که بسیاری از فیلم‌های مشابه به آن دچار می‌شوند. فیلم با زیرکی از این مفهوم نیشخند می‌زند و از راه تمسخرِ لرزان، آن را به چالش می‌کشد. ترس واقعی در انگیزه‌های گاهی آرام اما جنون‌آمیزِ یوزف نهفته است؛ سیمی برق‌دار که هر لحظه ممکن است منفجر شود و بیننده را در تعلیق گذاشته و می‌پرسد کی و چگونه خشونتِ تهدیدآمیزش متوجه قربانیِ آسیب‌پذیرِ کنارش، آرون، خواهد شد. بریس و دوپلس، هم در مقام نویسنده و هم در نقش بازیگر، به‌طرزی متقاعدکننده درگیرکننده‌اند و موفق می‌شوند هیجانِ نشستن لبهٔ صندلی را ایجاد کنند؛ هیجانی که ضرورتی به غلبه بر نظام عصبی مخاطب با شکنجه‌های واقعی و خونین ندارد تا تعقیبِ هیجانی خود را منتقل کند. مشخصات: - مدت: 1 ساعت و 20 دقیقه - بازیگران: مارک دوپلس، پاتریک بریس - کارگردان: پاتریک بریس - رده‌بندی سنی: R - ژانر: وحشت و تعلیق - امتیاز منتقد: 3 ستاره از 4 دیدگاه دیگر منتقد: من چندان طرفدار ژانر فیلم‌های فوتیج‌یافته نیستم و «کِریپ» بسیاری از دلایل مخالفت من را نشان می‌دهد. به‌نظر می‌رسد اساساً نیازی نبود فیلم به‌شکل فوتیج ساخته شود. با این حال اجرای مارک دوپلس به اندازه‌ای قوی است که اثر را کمی بالا می‌کشد و باید به پاتریک بریس بابت تلاش برای نوآوری در قالب فیلم تبریک گفت. امتیاز نهایی: 2.5 ستاره — خیلی چیزها در آن جذاب بود، اما به‌عنوان یک مجموعه کامل چندان موفق نیست. دیدگاه کوتاه دیگر: این فیلمِ دستی آمریکایی دربارهٔ فیلم‌سازی است که آگهی‌ای را قبول می‌کند تا مردی در حال مرگ را فیلم‌برداری کند تا چیزی برای فرزند نوزادش بگذارد. فیلمنامه و بازی‌ها چندان قوی نیستند، اما اتکای بیش از حد فیلم به پرش‌های ترسناکِ آزاردهنده باعث می‌شود بعضی صحنه‌ها پرتنش شوند. فیلم تلاش می‌کند ارتباطی با «پروژهٔ جادوگر بلر» برقرار کند، اما به‌علت اجرای ضعیف و شخصیت‌های غیرهمدلانه هرگز به آن سطح نمی‌رسد. پایان‌بندی احمقانه‌ای هم دارد، اما تأثیر نسبتاً ماندگاری به جا می‌گذارد. امتیاز: 2 ستاره