فیلم Dodge City 1939

خب، خب! پس اینجا داج سیتی است، ها؟ یه جورایی بوی فورت ورث می‌ده، مگه نه؟ «داج سیتی، کانزاس ــ ۱۸۷۲. قطب گاوهای شاخ‌بلند جهان و بابلِ بی‌قیدوبندِ سرزمین‌های مرزی آمریکا؛ مملو از مهاجران، دزدها و هفت‌تیرکش‌ها.» «داج سیتی... غرق در ثروتی که گله‌های عظیمِ آمده از تگزاس با خود می‌آوردند... شهری که جز پول و کشتن، هیچ قانون و مرامی نمی‌شناخت.» و حالا وید هاتون، سرپرست گله‌ران‌ها،...

خب، خب! پس اینجا داج سیتی است، ها؟ یه جورایی بوی فورت ورث می‌ده، مگه نه؟ «داج سیتی، کانزاس ــ ۱۸۷۲. قطب گاوهای شاخ‌بلند جهان و بابلِ بی‌قیدوبندِ سرزمین‌های مرزی آمریکا؛ مملو از مهاجران، دزدها و هفت‌تیرکش‌ها.» «داج سیتی... غرق در ثروتی که گله‌های عظیمِ آمده از تگزاس با خود می‌آوردند... شهری که جز پول و کشتن، هیچ قانون و مرامی نمی‌شناخت.» و حالا وید هاتون، سرپرست گله‌ران‌ها، وارد می‌شود؛ کسی که زیرکانه خود را به شکل ارول فلینِ خوش‌قیافه درآورده است... «داج سیتی» وسترنی سراسر اکشن است که ارول فلین را در نخستین حضورش در این ژانر، در اوج آمادگی نشان می‌دهد. فیلم پرخرج مایکل کورتیز که بر پایهٔ داستان زندگی وایت ارپ ساخته شده، امروز هم به‌اندازهٔ زمان اکرانش در سال ۱۹۳۹ جذاب است. تمام عناصر آشنای ژانر، شالودهٔ فیلم را شکل می‌دهند: تبهکاران رذل، دختران زیبا، کاروان ارابه‌ها، گله‌رانی، اسب آهنین، جنگ داخلی، تیراندازی، زد‌وخورد و البته کلانتری قهرمان. کورتیزِ تیزبین و توانمند همهٔ این‌ها را به‌خوبی کنار هم چیده است. فیلم‌برداری روان سول پولیتو، با جلوه‌ای که تکنی‌کالر به آن بخشیده، و موسیقی سرزندهٔ مکس اشتاینر کمک کرده‌اند تا صحنه‌های بزرگ فیلم هم چشم‌نواز باشند و هم تماشاگر را مسحور کنند. قطاری شعله‌ور و ازکنترل‌خارج‌شده و بهترین زد‌وخورد سالونی تاریخ سینما، برجسته‌ترین این صحنه‌ها هستند؛ اما فیلم نقاط قوت بسیار دیگری هم دارد که شایستهٔ تحسین‌اند. «داج سیتی» فیلمی کاملاً مردمحور است و پرداخت شخصیت‌های زن، همان جایی است که نمی‌گذارد به جایگاه بالاتری برسد. اولیویا د هاویلند، که تماشایش در تکنی‌کالر همیشه چشم‌نواز است، نقش خود در قالب ابی اروینگ را دوست نداشت و فهمیدن دلیلش هم دشوار نیست. این نقش چیز چندانی برای به چالش کشیدن توانایی‌های او ندارد؛ نقشی ساده است که جز گفتن دیالوگ‌ها و زیبا به نظر رسیدن، چیز دیگری از او نمی‌خواهد. آن شریدان در نقش روبی گیلمن، شخصیت سرزنده‌تری نصیبش شده، اما متأسفانه زمان چندانی روی پرده ندارد. حیف است، چون همین حضور کوتاه شریدان هم واقعاً عالی است. اگر از این مشکلات بگذریم، فیلم به‌درستی به‌خاطر مردانش در یادها مانده است. فلین با شور و انرژی و برقی در چشمانش به سراغ نقش هاتون می‌رود. وقتی برای نخستین بار نشان کلانتری را به سینه می‌زند، انگار کلارک کنت کت‌وشلوارش را از تن می‌درد تا به سوپرمن تبدیل شود. بله، تا این اندازه هیجان‌انگیز است. بروس کابوت و ویکتور جوری تبهکارانی خشن و بسیار تماشایی‌اند و بار شوخی‌ها هم به‌خوبی بر دوش دو یار همراه قهرمان، آلن هیل و گوئین «بیگ بوی» ویلیامز، افتاده است. فیلم قصد دارد سرگرم کند و دقیقاً همین کار را هم می‌کند. در سالی که وسترن‌های شاخص و تحسین‌شدهٔ دیگری مانند «دلیجان»، «جسی جیمز» و «دستری دوباره می‌راند» نیز اکران شدند، باید حق را به حق‌دار داد: «داج سیتی» بی‌تردید شایستهٔ جای گرفتن در کنار آن آثار است. ۸ از ۱۰ وسترنی متوسط که قرار است جذابیت دو بازیگر اصلی‌اش آن را سر پا نگه دارد. خلاصهٔ «داج سیتی» این است: آدم‌بدها را از میان بردار و دل دختر را به دست بیاور. فیلم لحظات قابل‌پیش‌بینی فراوانی دارد که برای حدس زدنشان لازم نیست تماشاگر تیزبینی باشید. بااین‌حال، این موضوع تماشای فیلم را ملال‌آور نمی‌کند؛ آن هم به لطف گروه بازیگران فوق‌العاده‌اش. اولیویا د هاویلند کار چندانی ندارد جز اینکه گوشه‌ای بایستد و زیبا به نظر برسد؛ چه هدر دادن تأسف‌باری برای استعداد یکی از بهترین بازیگرانی که سینما به خود دیده است. فلین مثل همیشه دلربا و کاریزماتیک است. آلن هیل هم در نقش همراه بامزهٔ قهرمان عالی ظاهر می‌شود؛ شخصیتی که هرچه فیلم جلوتر می‌رود، نمی‌توانید دوستش نداشته باشید. یکی از چیزهایی که خود فیلم بابت آن شایستهٔ تحسین است، زد‌وخورد داخل میخانه است؛ دیوانه‌وارترین دعوایی که تا به حال در یک وسترن دیده‌ام. هیچ کم نمی‌گذارند و بعید می‌دانم هنگام اجرای این صحنه واقعاً کسی آسیب ندیده باشد. این فیلم بیشتر به کار طرفداران پروپاقرص بازیگرانی مثل فلین یا د هاویلند می‌آید. جز این، چیز چندانی برای عرضه ندارد. اگر چندان اهل وسترن نیستید، این فیلم قطعاً نظرتان را عوض نمی‌کند و احتمالاً وسترن‌شناس‌ها را هم کسل خواهد کرد.