فیلم Book of Shadows: Blair Witch 2 2000

به نظر می‌رسد که در روزگاری نه‌چندان نزدیک، ممکن بود یک تریلر روان‌شناختی واقعاً جالب در دلِ چیزی که در نهایت Blair Witch 2 شد، وجود داشته باشد؛ اما حالا آن احتمال در لایه‌های زاید فیلم گم شده است. انصافاً باید به Book of Shadows تبریک گفت که جسورانه تلاش کرد مسیرش را از نسخهٔ اصلی جدا کند—اما افسوس که در عمل با ناکامی چشمگیری...

به نظر می‌رسد که در روزگاری نه‌چندان نزدیک، ممکن بود یک تریلر روان‌شناختی واقعاً جالب در دلِ چیزی که در نهایت Blair Witch 2 شد، وجود داشته باشد؛ اما حالا آن احتمال در لایه‌های زاید فیلم گم شده است. انصافاً باید به Book of Shadows تبریک گفت که جسورانه تلاش کرد مسیرش را از نسخهٔ اصلی جدا کند—اما افسوس که در عمل با ناکامی چشمگیری روبه‌رو شد. امتیاز نهایی: ★★ — نکاتی داشت که برایم جذاب بود، اما محصول نهایی ضعیف است. کتاب سایه‌ها: بلِیر ویچ ۲ (ساختهٔ جو برلینگر، ۲۰۰۰) با فضایی آغاز می‌شود که انگار هنوز هیاهوی فیلم اول و کشف تصاویر دست‌ساز آن ادامه دارد. کنجکاوی دربارهٔ پدیدهٔ جادوگر بلِیر باعث می‌شود مردم از نقاط مختلف دنیا به بورکیتس‌ویل، مریلند هجوم بیاورند؛ جایی که یک کارآفرین به نام جف (جفرِی داناوان) تور «شکار جادوگر بلِیر» برگزار می‌کند و چهار مشتری همراه او می‌شوند: یک ویکان، یک دختر گَث و یک زوج آکادمیک. پس از کمپ‌زدن در خرابه‌های خانهٔ مرد انزواطلبِ قاتلی که در دههٔ ۱۹۴۰ ظاهراً تحت تأثیر روح جادوگر بوده، گروه صبح با سرگیجه‌ای از خواب بیدار می‌شود و چیزی از شب قبل به خاطر نمی‌آورد. آنها به خانهٔ جف—یک کارخانهٔ تبدیل‌شده به مسکن—برمی‌گردند تا نوارها را بازبینی کنند و با چیزی هولناک روبه‌رو می‌شوند. از نظر اتمسفر، کتاب سایه‌ها در نقش یک فیلم اشباح/جادوگر نسبتاً مؤثر است و فیلمنامه هم در بسیاری جاها هوشمندانه نوشته شده؛ بازی با هیستری، توهم و تصور اثری زیرکانه ایجاد می‌کند. نویسندهٔ فیلمنامه خودِ کارگردان، برلینگر، است که پیش از این به‌خاطر سه‌گانهٔ مستند Paradise Lost دربارهٔ ماجرای «وست ممفیس تری» شناخته شده است. فیلم از لحن طنز و تمسخرآمیز شروع می‌کند اما به‌تدریج جدی‌تر و شیطانی‌تر می‌شود. بازی‌ها هم خوب‌اند؛ اجرأ پرقدرت کیم دایرکتور در نقش دختر گاث به‌ویژه برجسته است و اریکا لیرهسن هم در نقش ویکان چند سکانس جذاب دارد، هرچند می‌توانست از این شخصیت بیش از این استفاده شود. بسیاری از کسانی که این فیلم را «بدترین فیلم تاریخ» می‌نامند، واکنشی شتاب‌زده به آن به‌عنوان دنباله‌ای برای The Blair Witch Project (۱۹۹۹) دارند؛ فیلمی که ساختار متفاوتی داشت و قالبِ تصاویر پیدا شده بود. از آنجا که من طرفدار ساختار «تصاویر پیدا شده» نیستم—چون اغلب شبیه تماشای فیلم‌های خانگی یک ساعت و نیم است—کتاب سایه‌ها برایم بسیار جالب‌تر از فیلم اول بود. (هشدار: لو دادن بخش‌هایی از داستان) در فیلم یک پیام مخفی هست که می‌توان آن را کشف کرد: آتش، چمن، پنجرهٔ کارخانه، سنگ قبر و فرش؛ که کنار هم می‌سازند: «دنبال من بیش از این نباش یا…». این در کنار بازگردانیِ حرف‌های معکوسِ ترستن در پردهٔ آخر، راز «ESREVER» را آشکار می‌کند: «Seek me no further or... the children will again walk free.» به این معنا که جادوگر بلِیر می‌تواند ارواح کودکان مقتول را رها کند تا مزاحم نفوذکنندگان به قلمرو او شوند. (پایان افشاگری) برخلاف آنچه برخی می‌گویند، نبودنِ «کتاب سایه‌ها» در فیلم درست نیست: شخصیتِ جف عاشق فیلم است و یکی از فیلمنامه‌هایی که نوشته و قصد داشته بسازد، نامش Book of Shadows بوده؛ بنابراین اضافه‌شدن عنوان به فیلم صرفاً از بیرون تحمیلی نبوده و ربطی هم به کتابِ واقعیِ ویکان—که دفتر ورد و رسوم است—دارد: گروه در فیلم عملاً زیر «طلسم» جادوگر بلِیر قرار می‌گیرد و معنای استعاریِ عنوان برقرار می‌شود. فیلم از موسیقی متن خلاقانهٔ کارتر بورول بهره می‌برد و چیدمان موسیقیایی نسبتاً پرانرژی‌ای هم دارد. پس از تحویل نسخهٔ برلینگر، استودیو از کم‌بود عناصر وحشتِ متعارف شکایت کرد و صحنه‌های اضافی فیلم‌برداری و ویرایش شدند؛ اتفاقی که در تاریخ سینما بارها رخ داده است. برای من، همین صحنه‌های افزوده گاهی فیلم را از حالت بیش‌ازحد آرام خارج و برای ژانر وحشت مناسب‌تر کرده‌اند. کتاب سایه‌ها فیلمی نسبتاً سنگین است و ارزش دیدن دوباره برای کشف لایه‌های نهفته را دارد—این فیلم پر از زیرمتن است و اوجِ ماجرا هم تا اندازه‌ای هولناک است، حتی اگر تا حدی قابل پیش‌بینی باشد. هرچند جادوگر را مستقیم نمی‌بینیم، اما حضور شوم او کاملاً قابل حس است و فضا به‌طرز مناسبی گوتیک است. آن‌هایی که می‌گویند این فیلم ربطی به نسخهٔ اول ندارد، اشتباه می‌کنند؛ پیوندهایی وجود دارد و فضای کلیِ داستان در ارتباط با جهان بلِیر قرار دارد. ضمناً خانهٔ تبدیل‌شده از کارخانهٔ جف تبدیل به لوکیشنی نمادین برای یک فیلم ترسناک اشباح شده است. مدت زمان فیلم حدود ۹۰ دقیقه است و فیلم‌برداری در بالتیمور، مریلند انجام شده است. نمره: B